Onkruid, ja of nee?

onkruid, inheemse planten, de buitenkamer tuinontwerp, Marion Vermeulen, de Buitenkamer, Gassel
Onkruid, what’s in a name?

Ons huis heeft zeven tot acht jaar te koop gestaan voordat wij het hebben gekocht. Zowel binnen als buiten laat dat zijn sporen na; ontbrekende goten, lekkages, verwilderde struiken en héél véél onkruid. Vooral wortelonkruid, daar word je niet blij van. Wortelonkruiden zijn onder andere zevenblad, kweekgras, heermoes en kruipende boterbloem. Als je deze planten niet verwijdert voordat je gaat aanplanten, dan krijg je ze nooit meer weg en zullen ze door je nieuwe planten heen groeien.

Niet frezen

Omdat ik geen bestrijdingsmiddelen gebruik (de levende tuin!) hebben we alles machinaal én handmatig verwijderd. Eerst zijn alle overbodige planten eruit gehaald. Daarna is het ‘gazon’ met een zodesnijder verwijderd en afgevoerd. Als laatste hebben we de grond laten schudden, hierdoor beroer je de grond zo min mogelijk en komen tegelijkertijd de wortels van het onkruid los te liggen zonder dat je ze in hele kleine stukjes hakt. Ieder klein deeltje van de wortels kan namelijk weer een volwaardige plant worden. Daarom is frezen bij wortelonkruiden ook uit den boze, je verwijdert het onkruid dan namelijk niet, maar je zorgt ervoor dat het zich kan vermeerderen. Na het losschudden hebben we de grond regelmatig geharkt om alle losse wortels te verwijderen. Kilo’s hebben we eraf gehaald! Na een aantal maanden kwam er geen wortelonkruid meer boven, zelfs geen klein sprietje.

 

Inheemse flora

Natuurlijk zaten er ook heel veel onkruidzaden in de grond, deze zijn makkelijk weg te schoffelen. Tenminste als je dat wilt, want is dit eigenlijk wel onkruid? Onkruid is beplanting die je op een bepaalde plek niet wilt hebben. Maar wat wij ‘onkruid’ noemen zijn natuurlijk gewoon inheemse planten, die van belang zijn voor de biodiversiteit. Daarom heb ik veel van de zaadonkruiden laten kiemen en in kratten bewaard om later uit te planten op een andere plek. Veel insecten zijn voor nectar en stuifmeel afhankelijk van inheemse flora. Hoe meer insecten, hoe meer voedsel voor vogels, vleermuizen, kikkers etc. Alles past als een puzzel in elkaar en vormt samen een levende tuin.

IJsheiligen, pas op voor vorst!

Vorst tijdens IJsheiligen

Ondanks dat het klimaat verandert, doen de IJsheiligen hun naam eer aan. De IJsheiligen zijn vier katholieke heiligen, Mamertus, Pankratius, Servatius en Bonifacius, hun naamdagen vallen op 11 tot en met 14 mei. Al ruim 1000 jaar is dit een geheugensteuntje om je vorstgevoelige planten nog even binnen te houden. Tijdens deze periode kan het extra koud zijn met nachtvorst tot gevolg. Meestal is de vorst daarna het land uit en is het écht voorjaar. Toch heb ik wel eens meegemaakt dat het na half mei nog 8 graden vroor. Onze mooie Robinia pseudoacacia ‘Frisia’ was toen helemaal bevroren en al het blad was zwart. Uiteindelijk herstellen de planten wel weer en lopen ze opnieuw uit. Alleen jonge eenjarigen of zaailingen zullen het begeven. Let dus op rond half mei en volg het weerbericht. Even afdekken met een oud laken, kranten of een speciale beschermhoes voorkomt beschadigde planten. Zet de punten vast met iets zwaars, een paar stenen bijvoorbeeld, dit voorkomt het opwaaien. Soms is het genoeg om je planten even tegen de gevel te zetten, hier is het nét wat warmer. Lees meer over de IJsheiligen op de site van het KNMI

Zaden oogsten uit eigen tuin

Grote Kaardebol Dipsacus Zaden oogsten uit eigen tuin inheemse  flora

Het wordt tijd om zaden te oogsten. Het kost weinig tijd en het levert je veel op; namelijk volgend jaar opnieuw genieten van geur en kleur. Veel planten hebben een enorme groeikracht. Vanuit zo’n klein zaadje, in een seizoen, groeien naar een volwassen plant. Tenminste, dat geldt voor de eenjarigen. Zij moeten wel tot volle wasdom komen, anders kunnen ze geen nakomelingen produceren. Tweejarigen, vaste planten en houtachtige gewassen doen er langer over. Pluk de zaden alleen als ze echt rijp zijn, vaak zijn ze dan donker gekleurd. Als ze rijp zijn komen ze los uit het omhulsel, dát is het juiste tijdstip! Wacht dan niet te lang anders zijn ze al meegenomen door de wind of op de grond gevallen. Pluk het liefst bij droog weer, je kunt de losse zaden plukken maar ook de hele zaadbol, dat gaat vaak veel makkelijker. Doe ze in een papieren boterhamzakje en vergeet niet de naam te noteren. Laat het zakje een paar dagen staan zodat de zaden goed kunnen nadrogen. Maak het zakje nog niet dicht. Als de zaden goed gedroogd zijn kan je het boterhamzakje dichtmaken en opbergen in een goed afsluitbare emmer of trommel. Donker, koel en droog bewaren geeft de meeste kans op succes volgend jaar.
Op de foto zie je een zaadhoofdje van Dipsacus fullonum, Grote Kaardebol. Onderin het zakje zie je de zaadjes die eruit gevallen zijn. Deze tweejarige plant trekt veel insecten aan, onder andere honingbijen, hommels en vlinders. Met een exemplaar heb je al een nectarrestaurant. Daarnaast heeft de kaardebol een mooi wintersilhouet en komen in de herfst en winter veel vogels op de zaden af, voornamelijk de groenling en het puttertje. Het puttertje wordt ook wel distelvink genoemd, vraag me niet waarom;)
Grote Kaardebol, bijenplant, insectenplant, nectar, inheems,Dipsacus

Gratis bloembollenontwerp

Gratis bloembollenontwerp,Bijzondere Bloembollendag, Anemone blanda met Muscari een combinatie die biodiversiteit vergroot, de Buitenkamer, Grave, Gassel, de levende tuin, bloembollen

Op zaterdag 19 oktober ontvang je een gratis bloembollenontwerp bij aankoop van bloembollen tijdens de Bijzondere Bloembollendag in Volkel. Natuurlijk niet de ‘gewone’ soorten, maar verwilderingsbollen die makkelijk zijn en lang meegaan. Soms vermeerderen deze bollen zich en ontstaat er een tapijt van bloemen. Je hebt er weinig werk aan en des te meer plezier. Dat wil jij toch ook? Een ‘extra laag’ in je tuin die heel waardevol is voor de biodiversiteit, je trekt namelijk meer insecten en vooral de vroege gasten zoals bijen en hommelkoninginnen. Vroegbloeiende bollen zijn dan van belang. Zelfs in de winter zijn er wel eens warme dagen, veel insecten ontwaken en zijn op zoek naar nectar en stuifmeel. Waar kunnen ze dan terecht? Juist, in jouw tuin! Lees meer…

gratis bloembollenontwerp,Bijzondere Bloembollendag, de Buitenkamer tuinontwerp, Grave, Gassel, sneeuwklokje

 

Kerstrozen, hoe toepasselijk

Helleborus orientalis De Buitenkamer

De winter is nog maar een paar dagen oud en toch beginnen sommige planten al voorzichtig te ontluiken. De natuur is dynamisch en blijft in beweging, op veel plekken bloeit de hazelaar al en de kerstrozen staan bijna in bloei. Winterbloeiers geven een extra dimensie aan je tuin. Vaak wordt gedacht dat de tuin in de winter in rust is, voor veel planten geldt dat ook maar er zijn genoeg mogelijkheden om ook in de winter te genieten van kleur, vorm en zelfs geur. Dat laatste natuurlijk alleen als het warm genoeg is, anders komt de geur niet vrij. Een zonnige dag en een beschutte plek is dan wat je nodig hebt; hierdoor ontstaat een microklimaatje en kan het ineens zomaar tien graden warmer zijn. Door winterbloeiers aan te planten help je veel insecten. Tijdens de eerste warme dagen komen sommige insecten al uit hun winterrust en gaan op zoek naar nectar. Laten ze dat nou net in jouw tuin vinden!

Favoriet

In deze periode worden veel kerstrozen aangeboden. Vaak zijn deze geforceerd om in december te bloeien en krijgen ze het in de tuin moeilijk, daarnaast zie je bij supermarkten en benzinestations vaak alleen Helleborus niger aangeboden. Dit is nou nét niet mijn favoriet. De mooiste kerstroos vind ik Helleborus orientalis, en kruisingen daarvan. Deze sterke kerstroos heeft meerdere bloemen op een hoge steel waardoor ze veel beter opvallen. Ze zijn er in verschillende kleuren, van wit tot bijna zwart, ook dubbele en/of gespikkelde bloemen komen voor. Op de goede plek, schaduwrijk, heb je jaren plezier van deze planten. Zet ze op een plaats waar je ze vanuit huis kan zien of dichtbij je voor- of achterdeur, dan zie je ze elke dag. Hebben de kerstrozen het naar de zin? Dan heb je geluk want Helleborussen willen zich nog wel eens uitzaaien. Het resultaat kan voor een verrassing zorgen want Helleborussen kruisen onderling waardoor je zaailing misschien wel een hele andere kleur heeft!

 

Herfstblad, doe er iets mee!

herfstblad, herfst, de buitenkamer tuinontwerp, Marion Vermeulen, de Buitenkamer, Gassel

Er wordt zoveel geklaagd over herfstblad, terwijl het zo mooi is. Verschillende vormen, verschillende kleuren én het geeft een prachtig geluid als je erdoor heen loopt. In het bos vinden veel mensen het prachtig, maar in de tuin en op straat wordt het als slordig en lastig ervaren. Inderdaad, de dakgoten en de goten van de straat moeten vrij van blad gemaakt worden. En het regenwater moet natuurlijk wel zijn weg naar de regenpijp en put kunnen vinden. Ook het gazon moet vrij blijven van herfstblad, anders krijgt het geen licht. Maar wat moet je dan doen met ‘al dat blad’? Nou gewoon, hergebruiken! Zorg voor een kringloop en gebruik zoveel mogelijk tuinafval. Herfstblad kan je tussen je planten laten liggen zodat ze bescherming in de winter hebben. Maak er geen dikke laag van want dan kunnen de planten gaan rotten of te vroeg uitlopen. Het overige blad kan je in een zelfgemaakte bladkorf doen. Neemt dat teveel plaats in? Vul dan een paar zakken met blad en prik er een paar gaten in. Na een aantal maanden heb je prachtige bladcompost, dit kan je vervolgens weer tussen de planten strooien om de grond te verbeteren. Met dit hergebruik lever je een bijdrage aan de levende tuin. Veel dieren vinden beschutting tussen het blad, terwijl vogels hierin op zoek gaan naar voedsel.

Taxus Taxi haalt t/m 7 sep. je taxussnoeisel op

Taxustaxi de Buitenkamer

In de zomermaanden is de Stichting Taxus Taxi actief met de inzameling van het snoeisel van de taxus. De naaldjes van deze haag bevatten dé belangrijke basis grondstoffen voor chemotherapie. Door het aanbieden van je taxussnoeisel lever je een belangrijke bijdrage aan het bestrijden van kanker. Het seizoen is bijna afgelopen, de werkzame stof in de taxus wordt in deze periode minder. Tijdens de nazomer worden de nachten kouder en gaat de taxus zich voorbereiden op de winter. Hierbij verplaatsen ook de stoffen zich en kunnen de naalden niet langer gebruikt worden voor extractie.

Hoe doe je mee?

  • kijk op de site  of de Taxus Taxi ook in jouw regio werkt
  • haal een of meerdere tassen bij de Boerenbond, Welkoop of een ander uitgiftepunt
  • lees de knipvoorwaarden voor meer info
  • snoei alleen de 1-jarige scheuten en niet de houtachtige delen
  • maak een afspraak om het snoeisel op te laten halen

 

Tot en met 7 september kan je het taxussnoeisel nog inleveren. Dus… aan de slag!

XenTari, hét biologische middel tegen buxusmot

buxusmot buxusrups XenTari bestrijden

Sinds dit voorjaar heeft de buxusmot het Land van Cuijk ontdekt. In sommige tuinen zijn de buxussen helemaal aangevreten terwijl in andere tuinen de planten er nog prima bij staan. Sinds 2007 is de buxusmot in ons land en heeft zich inmiddels over steeds meer provincies verspreidt. De buxusmot ziet er eigenlijk prachtig uit, alleen zijn de nakomelingen zo vraatzuchtig en hebben (nog) geen natuurlijke vijanden. Sinds kort is er een nieuw professioneel, biologisch middel op de markt, XenTari. Het doodt de rupsen van de buxusmot maar is verder onschadelijk voor mens, dier en milieu, het past dus prima in De Levende Tuin. Klik voor alle informatie over de buxusmot door naar deze pagina. Je kunt het product hier ook bestellen.

verspreiding buxusmot

Bron: Vlinderstichting

 

 

Tuintips voor De Levende Tuin

Wil je ook weten hoe je meer dieren naar je tuin lokt en op welke manier je een natuurlijk evenwicht realiseert? Ontvang dan het 10 stappenplan  met tuintips en vorm je tuin om naar een levende tuin. Hierdoor geniet je met nóg meer plezier van je tuin.

De levende tuin, Anemone met zweefvlieg

Japanse Duizendknoop in mijn tuin, help!

Japanse Duizendknoop

©Probos

 

Soms kom ik ze tegen; tuinen waarin de Japanse Duizendknoop groeit. Deze plant is een betrekkelijk nieuwe invasieve exoot. De naam zegt het al, als je niet oppast overkomt het je: een invasie van een ongewenste exotische plant. Verwar de plant niet met de inheemse Duizendknoop, deze soorten kunnen ook wel eens lastig zijn maar niet zo extreem als zijn Japanse familielid. Als de plant zich in je tuin vestigt, lijkt het een leuke gratis aanwinst. Maar…. schijn bedriegt. De Japanse Duizendknoop voelt zich thuis op vrijwel alle grondsoorten en standplaatsen, dat zorgt ervoor dat hij zich razendsnel verspreid. Eerst heb je 1 plant maar als je even niet kijkt, beslaat hij al gauw 1 vierkante meter en meer. De plant ontwikkelt een extreme groeikracht en heeft wortels die kunnen reiken tot een diepte van 2 tot 3 meter. Ieder stukje wortel dat in de grond achterblijft kan weer uitlopen. Heb je last van Japanse Duizendknoop in je tuin? Doe er snel iets aan! Haal de bovengrondse delen weg en probeer de plant hiermee uit te putten. Gooi de resten niet op de composthoop, anders breng je de plant opnieuw in je tuin. Verwijder alle afgeknipte delen want stukjes stengel met een knoop (what’s in a name?) lopen weer uit. Lees meer én huiver op bestrijdingduizendknoop.nl