Buxusmot alert

buxusmot de buitenkamer tuinontwerp gassel

Vroege Buxusmot

De eerste rupsen van de buxusmot zijn alweer gespot, door de zomerse temperaturen gaat de natuur in de hoogste versnelling. Sinds 2007 is de buxusmot in ons land en verspreidt zich inmiddels over steeds meer provincies. De rupsen zijn de boosdoeners, ze zijn onverzadigbaar en eten in no time je buxussen kaal. Heb je een enkele buxus in de tuin dan is dat niet zo’n probleem, je kan hem behandelen of vervangen voor een andere plant. Het is lastiger als de buxus, in de vorm van hagen of solitairen, een grote rol spelen in je tuin.

Mooie mot

De meeste motten of nachtvlinders zijn onooglijk en vallen niet op. Grijzig of bruinig vliegen ze ’s avonds en ’s nachts door je tuin, je weet eigenlijk niet dat ze er zijn. Hoe anders is dat bij de buxusmot, zilverig crème-wit met zwarte randen aan de vleugels. Groot, prachtig van kleur en zichtbaar vliegend in de schemering of rond een buitenlamp. Uit onderzoek blijkt dat nachtvlinders een belangrijke rol spelen bij de bestuiving van, vooral, inheemse planten. Of de buxusmot hier ook aan mee doet is me niet bekend, nergens vind ik hier publicaties over. Hoe mooi zou het zijn als onze vogels, die inmiddels steeds beter weten dat buxusrupsen lekker zijn, de plaag binnen de perken kunnen houden. En als deze nachtvlinder ook nog bepaalde planten blijkt te bestuiven zou het helemaal mooi zijn. Dan is de buxusmot een nieuwe toevoeging aan onze biodiversiteit.

Met mate behandelen

Soms zijn er maar weinig rupsen, laat de natuur dan zijn gang gaan. Inmiddels zijn er veel vogelsoorten die de rupsen op het menu hebben staan. Vooral koolmezen en mussen hebben ze ontdekt. Je kunt de struiken ook met een hogedrukreiniger bespuiten, door de harde straal water vallen de rupsen op de grond en overleven het niet. Heb je veel tijd over dan kan je regelmatig de rupsen handmatig verwijderen. Mocht dit allemaal niet lukken dan kan je Topbuxus Anti Rups gebruiken, dit biologische product is niet schadelijk voor andere insecten en vogels. Het is een bacteriepreparaat dat je oplost in water en over de buxus spuit.

 

 

 

Fruitbomen snoeien

de buitenkamer tuinontwerp fruitbomen snoeien

 

Fruitbomen snoeien

Sinds een aantal jaren ben ik als adviseur en vrijwilliger betrokken bij de Stichting behoud en herstel historisch groen Grave. Inmiddels zijn twee oude boomgaarden met historische fruitrassen gerenoveerd. We snoeien, planten nieuwe bomen en hebben een aantal insectenhotels geplaatst. Daarnaast is de groengroep wekelijks bezig met regulier onderhoud op het Visioterrein, een toekomstig stadspark aan de rand van Grave. Ook is er een educatieprogramma ontwikkeld, leerlingen van Graafse scholen hebben zaadbommen gemaakt en bloembollen geplant. Natuurlijk kunnen we dat als stichting niet alleen, we werken samen met onder andere de gemeente Land van Cuijk, IVN Grave en Brabants Landschap. Ook hebben we via de Postcode Loterij een mooi bedrag ontvangen.

Snoei je mee?

In januari en februari plannen we altijd een aantal snoeiochtenden voor het jaarlijkse snoeionderhoud. Inmiddels hebben we twee snoeiochtenden achter de rug en is er veel werk verzet door de enthousiaste vrijwilligers. Met elkaar maak je het verschil; niet achterover leunen maar actief bezig zijn en het groen in Grave en omgeving een oppepper geven. Onze laatste snoeiochtend is op aanstaande zaterdag 26 februari in de boomgaard op het Visioterrein. Snoei je ook mee? Ervaring is niet nodig, je leert door te doen.
Zaterdag 26 februari
9.00-12.00 uur
Parkeerterrein Elizabethstraat (boomgaard ligt evenwijdig aan de Cuijkse Dijk)
Aanmelden via info@historischgroengrave.nl

Onkruid weghalen?

onkruid de buitenkamer tuinontwerp marion vermeulen gassel

Onkruid, of toch niet?

Wat is nu eigenlijk onkruid? Brandnetels, madeliefjes of paardenbloemen zijn vaak ongewenste gasten in de tuin. Terwijl veel van deze planten hele goede eigenschappen hebben, ze zijn geneeskrachtig, kunnen gebruikt worden als meststof of zijn goede nectar en stuifmeelleveranciers. Vooral dat laatste is van belang voor je tuin.

 

Paardenbloem als tuinhulp

Hoe meer variatie aan insecten, hoe meer natuurlijke vijanden, hoe minder aantastingen in je tuin. Je creëert een natuurlijk evenwicht door natuurlijke vijanden aan te trekken. Laat de paardenbloem nou zo’n insectenmagneet zijn. Niet alleen bijen, hommels en vlinders komen op de paardenbloem af. Ook minder ‘aaibare’ soorten zoals gaasvliegen en zweefvliegen houden ervan. Deze insecten eten veel schadelijke insecten en zijn dus een perfecte hulp in je tuin.

 

Drachtplant

Als een plant stuifmeel en nectar levert noem je zo’n plant een drachtplant. Niet alle planten leveren stuifmeel en nectar van dezelfde kwaliteit. De paardenbloem levert zowel stuifmeel als nectar van de hoogste waarde, dus zo’n ‘onbetekenende’ plant is voor veel insecten van belang. Ook veel vlindersoorten hebben het stuifmeel en de nectar van de paardenbloem nodig. Vanwege de vroege bloei is de paardenbloem belangrijk voor veel soorten die al vroeg rondvliegen, zoals de citroenvlinder en het oranjetipje. Op dat moment zijn er nog niet zoveel bloemen in bloei en is de paardenbloem dus een belangrijke leverancier.

 

Onkruid

Je kan paardenbloemen onkruid noemen of inheemse flora, het is maar net zoals je het bekijkt. Voor mij is onkruid een plant die op een verkeerde plek staat. Dat kan dus ook een tuinplant als het Mexicaans madeliefje zijn die zich heeft uitgezaaid in het gras. Op sommige plekken in de tuin laat ik inheemse beplanting staan, zo werd ik vorig seizoen verrast door een prachtige combinatie van blaassilene, ontsnapt uit de bloemenweide, met lichtoranje goudsbloem en grijsbladige salvia. Vanmorgen zag ik dat de blaassilene weer opkomt, die mag blijven staan. Eventuele zaailingen houd ik goed in de gaten, om te voorkomen dat het uit de hand loopt. Omdat de temperaturen stijgen gaat alles aan de groei, gewenste én ongewenste planten. Haal de ongewenste planten (=onkruid ) nu weg, dat scheelt je veel tijd in het komende seizoen.

 

 

Vroegbloeiende crocus


Crocus chrysanthus ‘Romance’ de Buitenkamer Tuinontwerp Gassel Marion Vermeulen

Winterbloeiers

Nee, deze crocus is niet vandaag gefotografeerd, op een dag met veel regen, wind en het NK Tegenwindfietsen. Dit plaatje is van een paar dagen geleden toen de zon zo heerlijk scheen. Je ziet dat de natuur direct reageert, winterbloeiers gaan open en insecten gaan op zoek naar nectar en stuifmeel. Vooral voor de vroege insecten zoals hommels en honingbijen is dit belangrijk. Daarom heb ik veel winterbloeiers in de tuin staan, niet alleen bloembollen maar ook vroegbloeiende vaste planten, heesters en bomen.

Vroeg, vroeger, vroegst

Als we aan bloembollen denken dan zien we vaak tulpen, narcissen en hyacinten voor ons. Deze worden dan ook het meest verkocht. Ze vallen op door hun grootte en soms felle kleuren. Mijn voorkeur gaat uit naar het ‘bijgoed’, dat zijn de stinzenbollen, verwilderingsbollen, botanische- en inheemse bloembollen. In deze categorieën vind je veel vroegbloeiende soorten. Een van deze juweeltjes is de Crocus chrysanthus ‘Romance’, dit jaar bloeiend op 2! februari. Crocus chrysanthus is een sierlijke kleine zachtgele crocus met een wit-gele buitenzijde, een prachtige combinatie.

Verdwaald

Op de foto zie je een verdwaald lieveheersbeestje, deze carnivoor komt niet voor het stuifmeel of de nectar. In de bloem heerst een microklimaatje, waarschijnlijk geniet dit nuttige kevertje van de warmte en beschutting. Als hij/zij het warm genoeg vindt, start de jacht op bladluizen. Ze kunnen mij niet vroeg genoeg beginnen;)

Sneeuwklokjes kondigen de lente aan

de Buitenkamer tuinontwerp, Grave, sneeuwklokje

Voorbij de donkere dagen

Na de donkere decemberdagen is de komst van de lente onmiskenbaar, het duurt nog wel even, maar als je goed kijkt zie je de eerste tekenen al. De vogels laten weer van zich horen, vanmorgen hoorde ik, nog in de schemering, een roodborstje zingen. Ook beginnen de eerste bloembollen te bloeien, sneeuwklokjes en winterakonietjes zijn de vroegst bloeiende bollen.

Stinzenplanten, klein maar fijn

Deze bloembollen behoren tot de stinzenplanten, dit is een groep planten die sinds eeuwen werd aangeplant bij kastelen, buitenplaatsen en oude boerderijen. Deze planten zijn de eerste ingevoerde tuinplanten en waren alleen beschikbaar voor de rijken die een stenen huis (stins) bezaten. Tot voor enkele jaren geleden werd er nauwelijks aandacht aan besteed terwijl ze cultuurhistorisch van belang zijn. Inmiddels wordt de waarde van stinzenbollen ingezien en worden ze op veel landgoederen opnieuw geplant en zijn ze weer in grote getalen te zien. De tuinen van kasteel Hackfort in Vorden zijn een goed voorbeeld.

Vroege bloei is belangrijk

Bloembollen, vooral de vroege soorten zoals sneeuwklokjes, zijn onmisbaar in een levende tuin. Ze zorgen in een bijna bloemloze periode voor voldoende nectar en stuifmeel voor vroege bijen en hommels. De insecten zorgen tegelijkertijd voor bestuiving waardoor deze bloembollen zich door middel van zaad kunnen vermeerderen, hierdoor ontstaat in de loop der jaren een prachtig tapijt.

Meer en meer

Sneeuwklokjes vermeerderen zich niet alleen door zaad maar ook ondergronds. Elke ‘grote’ bol maakt meerdere kleintjes waardoor je uiteindelijk een grote klomp met bolletjes krijgt. Om sneller een mooi tapijtje te krijgen kan je de bolletjes opnemen en weer uitplanten. Bij sneeuwklokjes noem je dat ‘in the green’ verplanten. Wacht met verplanten tot ze uitgebloeid zijn maar laat het groen niet afsterven, het blad moet dus nog groen zijn. Graaf ze op, en verdeel de bolletjes over de plek waar je ze hebben wil en plant ze daar weer uit. Een schaduwrijke plek is ideaal, met het liefst zon tijdens de bloei. Onder bomen of struiken zullen ze het goed doen en je belonen met prachtige klokjes.

Blue monday

Blue monday

Blue Monday

Ooit bedacht door een PR-bureau, inmiddels omarmd door alle media. Blue Monday zou de meest deprimerende dag van het jaar zijn. Ondanks dat ieder wetenschappelijk bewijs ontbreekt, besteedt vrijwel iedere krant er vandaag aandacht aan. Het lijkt onzin, maar dat is het toch niet helemaal. Iedereen heeft wel eens een dag of periode dat je je niet prettig voelt; somber, lusteloos of moe. Al is dat dus niet de tweede of derde maandag van januari.

Blue sky

Laat je niet beïnvloeden door ‘Blue Monday’, zet fijne muziek op, ga wandelen of laat je inspireren door de mooie dingen om je heen. In deze tijd van het jaar worden de dagen langer en begint de natuur heel langzaam te ontwaken. Als de zon schijnt voel je de kracht ervan en kan je in een windvrij hoekje al in de zon zitten. Wel met een jas aan natuurlijk. Dit is ook de tijd om je voor te bereiden op het nieuwe tuinseizoen. Wat ga je zaaien, in potten zetten of op een vrijgekomen plek in de tuin planten?

Blue poppy

Denk dan eens aan iets bijzonders. Een van de mooiste blauwe bloemen ter wereld is de Meconopsis betonicifolia, de blauwe papaver. Dat heeft te maken met het feit dat er maar weinig écht blauwe bloemen zijn. De meesten zijn lila of paars en niet echt blauw. Daarnaast is het een plant die nogal wat eisen stelt en niet snel tevreden is, dat maakt hem natuurlijk nog begerenswaardiger. Het is geen allemansvriend die het overal doet. Meconopsis heeft graag een humusrijke, koele licht beschaduwde plaats en niet te warme zomers. De papaver leeft niet zo lang en gedraagt zich als een tweejarige plant. Het is een uitdaging om de blauwe papaver eens te proberen, je kan hem als plant kopen of zaaien. Voorzaaien is de ultieme uitdaging!

Voorzaaien | tuintip voor het weekend

Voorzaaien, de buitenkamer tuinontwerp Marion Vermeulen Gassel

Bijna voorjaar

Ook al ligt er een dik pak sneeuw en hebben we afgelopen nacht -12 genoteerd, toch is het voorjaar in zicht. De dagen worden langer en de zon heeft meer kracht. De natuur bereid zich voor op de lente. En dat moeten wij nu ook doen, tenminste als je zelf bloemen, kruiden of groenten wilt kweken. Van zaadje naar volwassen plant; ik vind het nog steeds een wonder. Een onooglijk klein zaadje stop je in de grond en door alle energie – gehaald uit aarde, water en zonlicht – groeit dit zaadje uit tot een volwassen plant. Het is extra waardevol als je eetbare planten gaat voorzaaien. Je begint met een zaadje en uiteindelijk kan je gaan koken met het eindresultaat.

Oogsten

Je kunt nog niet alles voorzaaien, maar voor pepers, paprika’s en aubergines is het nu de beste tijd. Deze planten doen er namelijk lang over om oogstbare vruchten te geven. Als je te lang wacht met zaaien dan worden, in ons klimaat, de dagen alweer te kort om te kunnen oogsten.
Voorzaaien doe je in bakjes, potjes of zaaitrays. Zelf geef ik de voorkeur aan gebruikte bakjes waar druiven in zitten als je ze koopt bij de groenteboer. Ze zijn stevig, hebben een deksel én ik hou van hergebruiken. Vul ze met zaai/stekgrond en zet ze op een dienblad of iets dergelijks want er zitten gaatjes in de onderkant. Zaai niet te diep, een halve centimeter diep is prima. Zet de bakjes op een warme vensterbank in de zon, de zaden hebben 20-25 graden nodig om te ontkiemen. Zorg dat de bakjes niet uitdrogen, dus af en toe even besproeien met een plantenspuit. Het kan een paar weken duren voordat de zaden ontkiemen. Laat de zaailingen groeien totdat ze in totaal 4 blaadjes hebben; nu kan je ze gaan verspenen. Ze hebben nu meer voeding en ruimte nodig om goed te kunnen groeien. De grootste en stevigste zaailingen zullen ook de sterkste planten worden. Deze selecteer je en verplant je in een potje (ongeveer 10 cm.) met potgrond. Nu kunnen ze verder groeien totdat ze half mei naar buiten kunnen. Waarschijnlijk moet je ze tussendoor nog een keer verplanten in een grotere pot. Ze houden van veel zonlicht maar zorg en wel voor dat ze niet te warm (woonkamer) staan, dan worden het namelijk van die dunne slappe planten. Een beetje experimenteren dus en bekijken wat de beste plek is.

Zaden

Er zijn verschillende manieren om aan zaad te komen. Je kan van een paprika of peper die je in een gerecht gebruikt de zaden bewaren. Dit zijn meestal de algemene soorten, wil je iets bijzonders kijk dan eens op de webshops van de Bolster of de Nieuwe tuin

 

 

Vorstgevoelig planten | Tuintip voor het weekend

Tuintip voor het weekend vorstgevoelige planten

Koning Winter

Vorstgevoelige planten moet nu toch écht naar binnen, in een vorige post schreef ik hier al over. Maar nu wordt het serieus koud, en hebben sommige planten extra bescherming nodig. Allereerst alles wat in potten zit; zet dit op een vorstvrije plek. Niet alleen om te voorkomen dat je planten doodgaan, maar ook om te voorkomen dat de potten kapotvriezen. Door de regen van de afgelopen dagen is niet alleen de potkluit doornat maar is ook de pot verzadigd met water. Door vorst zet het water uit, het gevolg hiervan is dat de pot kapot vriest. Het meest gevoelig zijn potten die poreus zijn, bijvoorbeeld roodstenen (terra cotta) potten. Sommige kunststof potten hebben een dubbele wand die redelijk isoleert waardoor ze minder kwetsbaar zijn. Toch is ook hier voorzichtigheid geboden aangezien het plaatselijk tot -11 kan vriezen. Ik zou, als je de ruimte hebt, zoveel mogelijk binnen zetten.

Sneeuw isoleert

Alle planten die in de volle grond staan (dus niet in pot) zijn minder kwetsbaar. Zeker als je wat blad in de plantvakken hebt liggen, dit beschermt al behoorlijk. Daarnaast hebben we het geluk dat het gaat sneeuwen, een laagje sneeuw isoleert. Planten die ‘s winters bovengronds afsterven hebben hier baat bij, de sneeuw beschermt de plant ook ondergronds. In het voorjaar loopt hij gewoon weer uit.

Kwetsbare planten in de volle grond

Sommige planten doen het al een aantal jaren prima in de volle grond omdat we de laatste jaren zachte winters hebben gehad. Bijvoorbeeld de vele soorten laatbloeiende Salvia’s. Zelf heb ik een aantal vorstgevoelige planten, zoals Salvia ‘Black and Blue’,  Ammi majus, en Digiplexis uitgestoken en zij aan zij in een krat binnen gezet. Zodra het voorjaar aanbreekt verhuizen ze weer naar buiten.

Wintergroene planten

Bomen, struiken en vaste planten die wintergroen zijn zullen het de komende week extra zwaar krijgen. Ten eerste vanwege de vorst in combinatie met felle wind. Via het wintergroene blad verdampt er veel vocht door de felle wind, terwijl hij via de wortels geen water kan opnemen omdat de grond bevroren is. In feite verdroogt de plant hierdoor. Pak indien mogelijk je wintergroene planten in. Daarnaast kunnen de takken uitbuigen en beschadigen door de sneeuwval. Schud dus voorzichtig de sneeuw van de takken, ook al verpest dit misschien het romantische sneeuwbeeld;) De schade blijf je anders nog jaren zien.

 

 

Tuinvogeltelling | Tuintip voor het weekend

Tuinvogeltelling de Buitenkamer tuinontwerp Marion Vermeulen Gassel

Nieuwe hobby

Sinds 2001 wordt de Nationale Tuinvogeltelling georganiseerd door Vogelbescherming Nederland en Sovon Vogelonderzoek Nederland. Sindsdien is er veel meer informatie over wintervogels beschikbaar, waardoor veel vogels beter beschermd worden.

Sinds de coronaperiode zijn veel mensen zich meer bewust van de eigen leefomgeving en is vogels kijken een nieuwe hobby geworden. Niets is zo leuk als bijhouden welke vogels er in je tuin komen. De Vogelbescherming biedt daarom sinds kort gratis online cursussen aan om ook de meer bijzondere soorten te kunnen herkennen.

Tel ook mee

Dit weekend is de Nationale Tuinvogeltelling, je telt één keer een half uur de vogels in je tuin of balkon. Het gaat niet om het signaleren van bijzondere soorten, de telling is een momentopname van de aantallen vogels die in de winter in Nederlandse tuinen aanwezig zijn. Je kunt op de site van de Vogelbescherming een tellijst downloaden of direct doorgeven via de app mijntuinvogeltelling.nl

Top 5

Op dit moment zijn er al 33.323 huismussen geteld en 12.442 merels. Daar ben ik persoonlijk heel blij mee want met deze vogels ging het lange tijd niet zo goed. De mus en de merel zijn voor mijn gevoel de vogels die altijd een beetje ‘in de buurt rondhangen’, op zoek naar de kruimels die je achterlaat. Bij vogels kijken gaat het niet altijd om de bijzondere soorten die je ziet, als is dat wél erg leuk, maar door gedrag te observeren kan je soms zelfs individuen leren kennen.

1 Huismus

2 Koolmees

3 Pimpelmees

4 Kauw

5 Merel

Doen!

Heb je dit weekend een half uurtje de tijd? Ga er dan eens voor zitten. Vroeg in de ochtend zijn vogels op zoek naar voedsel en dus het meest actief.

 

 

Tuintip voor het weekend | vogels bijvoeren

Vogels bijvoeren

Vorst en sneeuw

Vogels bijvoeren of niet? Natuurlijk tuinier jij op een natuurlijke manier en laat je alle uitgebloeide planten staan. In deze plantenresten kunnen allerlei insecten een schuilplaats vinden, ook in en op de grond leven veel insecten. Als het niet vriest kunnen de meeste vogels hier hun voedsel vinden. Ze scharrelen rond tussen de planten en zoeken naar spinnetjes, kleine bodemdiertjes en zaden. Hiermee verbruiken vogels veel energie die ze snel weer moeten aanvullen, juist daarom moeten we tijdens koude dagen vogels bijvoeren. De komende dagen zit er sneeuw in de lucht, dan wordt het nóg moeilijker om voedsel te vinden.

Insecteneter en zaadeter

Aan de snavel kan je zien wat er op het menu staat. Een insecteneter heeft een dun snaveltje, als een klein pincetje. Hiermee kan een vogel overal de kleinste beestjes tussenuit peuteren. Zaadeters hebben een kegelvormige snavel waarmee ze zaden en pitten kunnen pellen. Maar… als je honger hebt, eet je bijna alles. Dat geldt ook voor vogels, op de voerplek wordt volop geknoeid, zodat er voor iedere vogel wel iets te vinden is.

Lekker vet

Als de grond bevroren is, kunnen vogels geen voedsel vinden en hebben ze onze hulp nodig. Zorg voor gevarieerde voeding zodat je voor verschillende soorten vogels het juiste voer in huis hebt. In de herfst koop ik altijd gemengd zaad, zonnebloempitten, vetbollen en verschillende soorten vogelpindakaas. Insecteneters zoals roodborst en winterkoning help je met meelwormen. Deze kan je gedroogd kopen, maar zit ook in sommige soorten vogelpindakaas. Je ziet de wormen duidelijk in de pindakaas zitten. Het vet in de vetbollen en in de pindakaas zorgt voor extra energie.

Water bevriest

Heb je een waterschaal in de tuin staan? Leg daar dan nu een stukje kippengaas overheen. Dat voorkomt dat vogels erin gaan badderen en daarna bevriezen. Als het overdag vriest kan je wat ijs kapot slaan, vogels kunnen de kleine ijskristallen dan oppikken.